Water

De milieubelasting van watergebruik bestaat uit:
  • verbruik van drinkwater en grondwater;
  • productie van afvalwater (hoeveelheid en vervuilingsgraad);
  • vervuiling van bodem of oppervlaktewater.

Hoe kunt u de milieubelasting door watergebruik verminderen?

Inventarisatie beginsituatie

 Aan de hand van een inventarisatie van de beginsituatie bepaalt u de milieuzorgprioriteiten en formuleert u concrete doelen. Bepaal:
  • hoeveelheid verbruikt kraanwater (waterrekening);
  • de hoeveelheid afvalwater (rekening hoogheemraadschap). Op de rekening staan vervuilingseenheden. Zie ook de pagina "afvalwaterrekening";
  • waar er vervuild water naar bodem of oppervlakte water wegloopt of zou kunnen weglopen.
De hoeveelheid verbruikt kraanwater kunt u nader analyseren. Het kengetal voor sanitair watergebruik is ongeveer 7 m3 per medewerker per jaar (exclusief douchen). Wordt er meer verbruikt, dan is dat aanleiding voor nader onderzoek.

Relevante milieuwetgeving
  • Het activiteitenbesluit of uw vergunning specificeert waar vloeistofdichte vloeren toegepast moeten worden. Denk bijvoorbeeld aan autowasplaatsen.
  • Het lozen van bedrijfsafvalwater op een riolering is in het activiteitenbesluit en vergunningen aan veel voorschriften gebonden. Kernpunten zijn: het riool mag niet verstopt raken en de zuiveringsinstallatie moet goed blijven werken. Daarom mogen geen gevaarlijke en snelbezinkende stoffen worden geloosd en geen versnijdende apparaten zoals afvalvermalers in de gootsteen worden toegepast. Afvalwater waar meer dan 30 mg vet of olie per liter in zit, moet door een slibvangput of vetafscheider geleid worden. Dat is het geval bij veel keukens en autowasplaatsen. De slibvangput of olie/vetafscheider moet regelmatig geleegd worden.
  • Er mag geen afvalwater op het oppervlaktewater geloosd worden, tenzij daar een vergunning voor is.
  • Bij meer dan 5.000 m3 waterverbruik per jaar kan het bevoegd gezag vragen om een waterbesparingsonderzoek en het opstellen van een waterbesparingsplan. Maatregelen met een terugverdientijd van minder dan vijf jaar kunnen verplicht worden gesteld.

Maatregelen

Monitoren

  • Houdt het waterverbruik maandelijks of per kwartaal in de gaten.
    • Utrecht: door registratie werden lekkages bij schooltuinen opgespoord. (Irma Boltjens, juni 2003)
    • In Capelle kreeg een circus een tijdelijke aansluiting op de waterleiding van het gemeentehuis. Toen een hoog waterverbruik werd geconstateerd, dacht men dat het circus de oorzaak was. Maar het hoge waterverbruik hield aan na het vertrek van het circus. Het bleek een lekkage te zijn. (2002)

Waterbesparende apparatuur
  • Zuinige toiletten en urinoirs
  • Zuinige douchekoppen
  • Zelfsluitende kranen
  • Thermostaatkranen
  • Zelfsluitende douches
  • Autowasstraat met waterhergebruiksysteem
  • Koelsysteem met een laag waterverbruik
    • Waterverbruik stadhuiscomplex Rotterdam halveerde dankzij nieuw koelsysteem. Lees verder...

Waterbesparend inrichten
  • Beperken vervuiling van de vloer door inloopmatten
  • Beplanting die minder droogtegevoelig is
  • Bodembedekkers zorgen ervoor dat de bodem minder snel uitdroogt

Waterbesparend handelen
  • (Eerst) droog schoonmaken (bezem, zwabberen, microvezeldoekjes)
  • Kraan niet onnodig laten lopen
  • Spoelstops van toiletten gebruiken
  • Amsterdam wast auto's watervrij.

Regen- of oppervlaktewater gebruiken
  • Toiletten doorspoelen met 'grijs' water in plaats van kraanwater
    • In het Provinciehuis van Brabant wordt water uit de vijver rondom het provinciehuis gebruikt als spoelwater. Het water wordt gefilterd en naar een buffertank op de 23 ste verdieping gepompt. Na het spoelen gaat het water naar het riool.
    • Burgum spoelt toiletten met regenwater.
  • Regenwater gebruiken voor buitenactiviteiten
    • Rotterdam vult veegmachines met regenwater. Lees verder.
    • In Utrecht spuiten ze sinds 2003 het terrein bij de buitendienst met slootwater schoon.
    • De Groningse Milieudienst heeft geprobeerd oppervlaktewater te gebruiken voor spoel- en spuitwater. Door de hoge arbo-eisen werden de kosten exorbitant hoog en zag men ervan af.
    • Soest heeft geprobeerd branden te blussen met oppervlaktewater, maar gebruikt het water nu voor het wassen van de voertuigen. Lees verder

Watervervuiling verminderen
  • Urine apart opvangen voor verwerking
    • In het Maasziekenhuis in Boxmeer komen toiletpotten die urine gescheiden opvangen. Lees verder...
  • Vetvangput/slibvangput (zie activiteitenbesluit of vergunning of deze nodig is)
  • Minder milieubelastende voertuigwasmiddelen gebruiken (bijvoorbeeld met milieukeur)
  • Minder milieubelastende schoonmaakmiddelen gebruiken
  • Minder milieubelastende bestrijdingsmiddelen gebruiken
    • 16 Brabantse gemeenten hebben besloten over te stappen op chemievrije bestrijdingsmiddelen. Dit beperkt de concentratietoename van gif in het grond- en oppervlaktewater.
  • Zwembadwater zuiveren met zouten in plaats van chloor.
  • Zwembadwater zuiveren met UV licht en peroxide.
    • Zwembad De Fluit in Leidschendam gaat over van chloor naar zout. Lees verder...
  • Zwembad De Fakkel in Ridderkerk gaat over op UV-peroxide zuivering. Lees verder...

Beperken vervuiling oppervlaktewater en bodem
  • Vloeistofdichte vloeren en lekbakken
  • Werkwijzen waarmee verspreiding van strooizout rond een opslagloods beperkt wordt.
  • Brandweercorpsen hanteren beslismodellen en technieken om water- en bodemvervuiling te beperken. Ze zorgen dat vervuild bluswater en andere schadelijke stoffen het oppervlaktewater en de bodem zo min mogelijk vervuilen.

Minder (snel) water afvoeren naar riool
  • Regenwater infiltreren in de bodem in plaats van afvoeren naar riool
  • Groene daken toepassen
    • Sporthal Oosterhout in Alkmaar krijgt groendak.
    • Sinds 2008 is divers gemeentelijk vastgoed voorzien van groendaken. Rotterdam wil meer gemeentepanden van groene daken voorzien. Lees verder...
    • Het stadskantoor in Tilburg heeft sinds mei 2009 een groen dak. Eerder schreef Tilburg al een rapport/plan voor groene daken op (gemeentelijke) gebouwen in Tilburg. Vol met voorbeelden en achtergrondinformatie. Lees verder. [PDF, 3Mb]

Duurzaam bouwen
  • Bij de bouw van het kantoorgebouw van het Hoogheemraadschap van Rijnland te Leiden zijn diverse waterbesparende maatregelen uitgevoerd. Lees verder...
  • Het Van Hall Instituut/AOC Friesland heeft al in 1996 aangetoond dat waterbesparing op veel verschillende manieren mogelijk is. Lees verder...
  • Bij de nieuwe tramremise in Rotterdam worden trams gewassen met afvalwater, zogeheten grijs water.

Divers

Meer weten?
  • Milieucentraal voor tips over waterbesparing in huishoudens (deels ook in bedrijven toe te passen).
  • Informatie over drinkwater vind u bij de Vereniging van Waterbedrijven in Nederland (Vewin)

Aanvullingen?

 Heeft u een inspirerende actie, een mooie startnotitie, een tip voor collega's? Met het formulier voor aanvullingen kunt u zelf tips en acties aanmelden voor de site.