Openbare Scholengemeenschap Schravenlant in Schiedam wordt cradle-to-cradle
In Schiedam verrijst momenteel Openbare Scholengemeenschap Schravenlant. Een bijzonder project, want in scholenland is duurzaam bouwen - zeker volgens het Cradle to Cradle-principe - door de krappe budgetten vaak onhaalbaar. Dat het in Schiedam toch lukt is te danken aan uitgekiend projectmanagement en een gemeente die Cradle to Cradle omarmt.
Eerst kijken naar bestaande bouw
De gemeente Schiedam heeft duurzaamheid en het Cradle to Cradle-principe via raadsbesluiten omarmd, vertelt klimaatcoördinator Rob van Huis. "Voordat we besluiten tot nieuwbouw, onderzoeken we altijd eerst of het bestaande gebouw überhaupt afgebroken moet worden." Ook bij OSG Schravenlant kwam die vraag aan de orde. "We hebben materiaalonderzoek laten doen, maar daaruit kwam naar voren dat het beter was om de school af te breken. Ook exploitatietechnisch is het niet verstandig het gebouw in stand te houden. Zaken als isolatie kun je natuurlijk altijd aanbrengen, maar we praten ook over de indeling en de gewenste multifunctionaliteit." Want ook dat is volgens Van Huis onderdeel van duurzaamheid. Met de vergrijzing in het verschiet, is er in de toekomst wellicht minder behoefte aan de schoolgebouwen. De nieuwbouw voorziet bijvoorbeeld in makkelijk verplaatsbare wanden, wat het gebouw - met relatief weinig ingrepen - geschikt maakt voor ander gebruik. "Je zou er bij wijze van spreken misschien zelfs woningen in kunnen realiseren."
Marktconsultatie
Projectmanagement- en huisvestingsadviesbureau HEVO - dat geselecteerd werd voor het projectmanagement - moet dan ook opereren in het spanningsveld dat ontstaat door hoge ambities en ontoereikend budget. Het bureau had een duidelijk plan van aanpak. Eerste stap: een workshop met schoolbestuur, docenten en leerlingen. HEVO bepaalde tijdens deze workshop de visie en concretiseerde de duurzaamheidaspecten. Vervolgens organiseerde HEVO in een uitgebreide marktconsultatie. Alle innovatieve bedrijven waren uitgenodigd om te komen vertellen wat er aan ontwikkelingen is. De reacties waren positief. Naast duurzame ontwikkelingen vroeg HEVO betrokkenen, zoals de architecten, niet alleen naar hun duurzaamheiddeskundigheid, maar ook naar wat ze zelf doen aan duurzaam ondernemen, het hebben van een CO2-footprint en CO2-reductiemaatregelen. Ook op deze vragen werd positief gereageerd.
Financiën
Het bouwbudget dat de overheid beschikbaar stelt is genoeg om in klasse C te bouwen, en geen klasse A school. Het is een opvallende tegenstelling dat de overheid 80 miljoen aan subsidie beschikbaar stelt voor het Frisse Scholenproject, maar dat je bij nieuwbouw niet genoeg geld krijgt om zo'n school te realiseren. In de ontwerpfase van de school in Schiedam is geen rekening gehouden met het budget. Toen er een plan lag is er gezocht naar financiële middelen om het gat in het budget te dichten. De Stichting Openbaar Voortgezet Onderwijs Schiedam (SOVOS) stopte zelf zes ton in de nieuwbouw. Door die extra investering kan er in klasse B gebouwd worden. De gemeente Schiedam draagt nog eens € 125.000 bij om de bouw naar klasse A te tillen. Bovendien stelt de gemeente twee en een halve ton beschikbaar voor het gebruik van cradle to cradle materialen. Hierdoor kunnen bijvoorbeeld PVC-vrije leidingen worden gebruikt en kan er cradle to cradle vloerbedekking worden gelegd. Maar een deel van dit geld wordt ook besteed aan lesprogramma's over duurzaamheid. Na deze bijdrage was er nog steeds een financieel gat (het totaal benodigde budget is 9 miljoen euro). Een gat dat vooral te maken had met de wens om een energie 0-gebouw te realiseren. De oplossing hiervoor werd gevonden door in de aanpak uit te gaan van total cost of ownership (TCO). De gemeente Schiedam was op basis van die berekeningen bereid om € 1,1 miljoen aan de school te lenen zodat het gebouw voor een groot deel in zijn eigen energiebehoefte kan voorzien. De school lost de lening, inclusief rente, in vijftien jaar af door maandelijks de fictieve energiekosten aan de gemeente Schiedam over te maken. Helemaal energie-0 is de school nog niet, daartoe zouden ook nog zonnepanelen nodig zijn.
Bron: Duurzaamgebouwd.nl